Firavun Mısır’ın kalbidir. Topraklar bedeni. İnsanları da kanıdır.” Oyun sizi bu şekilde karşılıyor. Eski Mısır’ı tanımlamayı gayet güzel halletmişler bu üç cümleyle.

Pharaoh, Impressions Games’in Caesar ile başladığı şehir kurma oyunlarının seri haline dönmesine neden olan oyun. Nil’in kıyısında piramitlerin gölgesinde şehrinizi yönetmek ayrı bir zevk.

Açıklamalara geçmeden önce bir not: Terimleri karışıklık olmaması için oyunda kullanıldıkları biçimiyle Türkçe’ye çevirmeden kullandım.

Fazla vakit kaybetmeden oyunumuzu anlatmaya başlayalım. Caesar oynayanların fazla zorluk çekmeyecekleri, oldukça benzer bir arayüze sahip. Haritanın altında solda kalan düğme ile yada üstteki menüde bulunan Overseers bölümünden ulaşabileceğiniz danışmanlarınız sayesinde şehrinizdeki pek çok olaydan haberdar olup müdahale edebilirsiniz.

Evler:

Oyuna başladığınızda elinizde olanlar boş bir harita ve para. İnsanların şehrinize gelmelerini sağlamak için onlara evler ayırmanız gerekiyor. Evleri ve diğer bütün yapıları sağdaki bölümde bulunan butonlar sayesinde yapabiliyorsunuz.

Ev kurarken dikkat etmeniz gereken kurduğunuz her evin iki kare uzağından yol geçiyor olması. Bu şekilde ev kurduktan sonra insanlar şehrinize gelmeye başlayacaklardır. Başka dikkat etmeniz gereken şey ise bakım yapılarını kurmak olacaktır. Her evin belli bir yanma ve yıkılma durumu var ve bu zamanla artacaktır. Bunu görmek için haritanın üstündeki filtrelerden (Overlays) Risk-Fire’i seçebilirsiniz. Bu filtreler oyun sırasında çok işinize yarayacaklar. Herhangi bir yerdeki problemi anlamak için bu filtrelere sık sık başvurun. Evlerin bakımından bahsediyorduk, bunun için evlerin önünden gerekli kişilerin geçmesi gerekli. Bakım binaları olarak Firehouse ve Architect’s Post, Municipal Buildings altında mevcut. Ayni zamanda suç oranını azaltmak için evlerin bulunduğu yerlere Police Station kurmakta fayda var.

Ev kurdunuz ve insanlar gelmeye başladılar. Bu kurduğunuz evleri zamanla geliştirebilirsiniz. Bunun için gerekli şeyleri sağlamalısınız. İşte evlerin bir listesi ve o seviye için yapmanız gerekenler.

Vacant Housing:
Boş evler. Şehrinize insan çekerler.

Crude Hut:
İlk seviye evler. Herhangi birşey gerekmez.

Sturdy Hut:
Well veya Water Supply

Meager Shanty:
Bazaar’dan sağlanacak yiyecek

Common Shanty:
En az bir çeşit tapınak (Osiris, Ra, Ptah, Seth ya da Bast)

Rough Cottage:
Water Supply

Ordinary Cottage:
En az bir eğlence (Juggler, Musicians, Dancers veya Senet Houses)

Modest Homestead:
Bazaar’dan sağlanacak Pottery

Spacious Homestead:
Temel sağlık (Physician veya Mortuary)

Modest Apartment:
Bazaar’dan sağlanacak Beer

Spacious Apartment:
Courthouse

Common Residence:
Eğitim (Scribal School veya Library)

Spacious Residence:
En az iki yiyecek türü ve Dentist

Elegant Residence:
Bazaar’dan sağlanacak Linen ve en az iki çeşit Eğlence

Fancy Residence:
En az iki çeşit tapınak

Common Manor:
Bazaar’dan sağlanan Luxury

Spacious Manor:
Gelişmiş sağlık (Physician ve Mortuary)

Elegant Manor:
En az üç yiyecek türü ve gelişmiş eğitim (Scribal School ve Library)

Stately Manor:
En az üç çeşit eğlence

Modest Estate:
İki çeşit Luxury

Palatial Estate:
En az üç çeşit tapınak, tüm eğlence türlerine erişim (Juggler, Musician, Dancers ve Senet House)

Son küçük ayrıntı, Manor’lar 3x3’lük, Estateler 4x4’lük yer kaplarlar, yani bu seviyeye geliştirmek istiyorsanız gerekli boşluk olduğundan emin olun. Evler bu seviyeye genişlemek için bahçeleri içine alabilirler ama heykel gibi yapıları alamazlar.

Evlerinizi geliştirdikçe içinde yaşayabilecek toplam insan sayısı da bir miktar artacaktır. Bu yüzden aynı ev sayısında daha gelişmiş evlerle daha fazla nüfus bulundurabilirsiniz. Nüfus sayısı pek çok görevde belirli bir rakam gerektiği için önemli. Ayrıca işçi sayınız da nüfusla doğrudan alakalı. Genelde nüfusun bir kısmı çocuklar ve yaşlılardan oluşuyor. Doğal olarak bu kısım çalışamıyor. Genelde toplam nüfusun yaklaşık %45’i çalışan grubu oluşturuyor. Ama zaman ilerledikçe şehrinizde yaşayan insanlar yaşlanacağından bu oran düşecektir. Bu durumda eski evleri yıkıp tekrar kurarak yeni geleceklerin yerleşmesini sağlayın.

Evlerinizi tasarlarken genelde kapalı bloklar halinde tasarlayın. Yani bir dikdörtgen şeklinde yolun etrafına ve içine evlerle birlikte gerekli yapıları kurmaya çalışın ve Municipal Buildings altında bulunan Roadblock’u kullanın. Roadblock şehrinizdeki yapılardan çıkan ve bir amacı olmadan gezinenlerin ileriye gitmesini engelliyor ama bir amaç dahilinde bir yere gidenler bu Roadblock’lardan etkilenmiyorlar. Tabii bu boş gezinenlerin amacı olmasa da evlerinizin bunlara ihtiyacı var. Bu şekilde bir Bazaar satıcısının evlerinizin etrafında gezmek yerine tarlalarda gezmesini önleyebiliyorsunuz. Bir küçük ayrıntı da, mümkün olduğunca kavşaklardan kaçının veya kavşaklarda Roadblock kullanın. Çünkü bir kavşağa gelen birisi önündeki yollardan herhangi birisini rasgele seçiyor. Bu durumda geçmesini istediğiniz yollardan geçmesi ihtimali düşüyor.

Ayrıca Manor ve Estate’lerde oturan insanlar çalışmıyorlar. Yani normal işgücü içinde sayılmıyorlar. Bu yüzden evlerinizi bu seviyeye çıkaracağınızda işgücü sorunu çekmeyeceğinizden emin olun. İşgücünden bahsetmişken burada birkaç ayrıntıyı daha vereyim. Yapılarınıza çalışan bulunması için yapıdan düzenli olarak işçi bulmak amacıyla bir görevli çıkar. Bu görevli yol boyunca ilerler ve eğer bir evin iki kare yakınından geçerse ve açıkta işçi varsa alır.

Bir diğer nokta ise bir yerde çalışanların durumu yakındaki evlere bağlı değildir. Çalışanların bulunduğu ortak bir “havuz” vardır diyebiliriz. Bir yerin işçi sıkıntısı çekmemesi için gereken tek şey oradan çıkacak bir görevlinin bir evin iki kare yakınından geçmesidir. Bu yüzden eğer yerleşim yerlerinizden uzakta bir işyeri kuracaksanız oranın yakınına tek bir tane ev kurmanız yeterli olacaktır. Yalnız bu evin sorun çıkarmaması için yakınına bir Firehouse, Architect’s Post, Police Station, Apothecary ve Physician kurun.
Endüstri ve Ticaret:

Ticaret oyunun temelini oluşturuyor. Pek çok bölümde esas para kaynağınız olacak. Bazı bölümlerde hammaddelerin pek çoğunu üretebiliyorken bazılarında ise hammadde ithal edip işlenmiş olarak satarak para kazanacaksınız. Kimi bölümlerde ise maden olarak altın çıkarıp bunu paraya çevirebiliyorsunuz.

İşlenmemiş halde satabileceğiniz en karlı ürünler: Copper ve Wood olacaktir. Eğer bunları üretebiliyorsanız oyunun başında üretmeye başlayıp bir an önce satmaya bakın. İşlenmiş olarak da Papyrus, Linen ve Luxury Goods iyi para getirebilecek ürünler. Her ne kadar bunları oyunun ilk zamanlarında satamasanız da ilk yılın sonlarına doğru satmaya başlamanız ve ikinci yıldan itibaren kar yapabiliyor olmanız önemli.

Ticaret yapmak isteyen şehirler size ya deniz yoluyla ya da kara yoluyla ulaşacaklar. Kara yoluyla gelenlerden yana bir problem yok yalnız deniz ticareti biraz sorunlu. Öncelikle deniz ticareti için bir Dock kurmalısınız. Gelen gemiler birşey alıp almayacaklarına bakmadan bu Dock’a mutlaka uğruyorlar. İşleri karıştıran da bu zaten. Genelde Dock’un önünde gereksiz beklemeler oluşuyor. İki veya daha fazla Dock kurmak ise problemi çözmekten uzak iyice kötüleştiriyor. İki Dock’unuz olduğunda her gemi bu iki Dock’a da her ne olursa olsun uğruyor. Bu yüzden size tavsiyem sadece tek bir Dock kurun ve gerekmedikçe (alternatifi olmadıkça) fazla deniz yoluyla uğraşmayın.


Savaş Yapıları:

Pharaoh’da kullanabileceğiniz üç çeşit kara birliği ve biri taşıma diğeri saldırı amaçlı olmak üzere iki çeşit su birliği var. Kara birlikleri: Archers (okçular), Infantry (yaya askerler) ve oyunun sonlarına doğru Chariots (atlı savaş arabaları).

Pharaoh’da genelde yeni bir bölüme geçtiğinizde iki alternatifiniz oluyor, savaşçıl ve barışçıl bölge. Bunlardan hangisini seçeceğiniz tamamen sizin oyun zevkinize kalmış. Yalnız barışçıl bölgelerde hiç asker ihtiyacı duymayacaksınız diye birşey yok. Ara sıra saldırılar yaşayabiliyorsunuz ve genelde diğer şehirler sizden askeri yardım talep ediyorlar.

Birliklere ek olarak defansif yapılar da kurabiliyorsunuz. Şehrinizi duvarlarla çevirebilir ve önemli noktalara kuleler koyabilirsiniz. Bu sayede düşmanları yavaşlatabilir ve hatta duvarlarda gezen devriyeler ve kulelerdeki askerlerinizle ciddi hasarlar verebilirsiniz.

Bunların yanında oyundaki savaş en problemli noktalardan birisi. Şehrinize bir saldıran olduğunda birliklerinizi oraya yönlendirmek ve saldırtmak için biraz uğraşmanız gerekiyor. Benim tavsiyem saldırı durumunda oyunun hızını %10’a indirip hareketlerinizi o şekilde yapmanız. Çünkü siz hareket edene kadar düşman şehrinizi yıkmaya başlamış olabiliyor.


Ve son olarak Rating’ler:

Oyunun pek çok bölümünde size hedef olarak belirli Rating’ler verilecek. Genelde bunları yükseltmek biraz sorun oluyor. Culture Rating’den bahsetmiştim. Biraz da diğerlerinden bahsedeyim.

Prosperity Rating, şehrinizin genel refah seviyesinin ölçüsüdür. Bunun bir üst sınırı vardır. Bu sınır şehrinizdeki evlerin genel durumunun ortalamasıdır. Ne yaparsanız yapın, evlerinizi geliştirmeden bu seviyenin üstüne çıkaramazsınız. Bunun yanında burayı etkileyen başka faktörler de var. Şehrinizin zarar yapıyor olması Prosperity’nizi düşürecektir. Aynı zamanda çok fazla işsizlik oranı (%10’dan fazla) veya işçi açığı bu oranı aşağı çekecektir.

Monument Rating, ise yaptığınız Monument’lerin bir göstergesi. Bunun için Monument’ları yapmaktan ve Burial Provision’ları halletmekten başka yapabileceğiniz birşey yok. Yalnız Monument yapımında karşılaşabileceğiniz bir problem, eğer daha Monument bitmeden Provision’ları koymuşşanız Monument tamamlanmayabiliyor. Bunun için gerekli Patch’i Ziyaretçiler mesaj içerisindeki linkleri göremezler. Linkleri görebilmek için lütfen buraya tıklayarak KAYIT olunuz.’dan cekebilirsiniz. Bir diğer çözüm yolu da (çalışması garanti olmasa da) Monument’ı silip Undo yapmak olabilir.

tşkler...